البته با همه تلاشی که عدهای دلسوخته و عاشق سینما به کار بردند تا این مرکز سینمایی راهگشای حرکتهای سازنده در امر تولید و تمرکز بخشیدن به انجمنهای سینمایی باشد، اتفاقی رخ نداد و هیچ مدیر و مسؤولی هم پیگیری نکرد که چه باید کرد تا مؤسسهای با 10 سال سابقه این چنین کجدار و مریز به کار ادامه ندهد!
هر چند در رأس این تشکل سینمایی افراد کارآمدی قرار دارند، اما این کار بلدی بدون حمایت و پشتیبانی متولیان امور سینمایی نخواهد توانست داشتههای خود را به نمایش گذارد.
اکنون رودرروی مهدی مسگران نشستهام، مردی سختکوش با سابقهای در خور در حوزه سینما و تئاتر و بویژه تهیه کنندگی و سرمایه گذاری در تولید فیلم.
مهدی مسگران متولد 1348 از نوجوانی جزو علاقهمندان به تئاتر بود و در حوزه تئاتر استان به عنوان بازیگر با افراد صاحب نامی چون رضا و داود کیانیان در گروه «پارت» همکاری داشت، از سال 61 به بعد با سینمای جوان همراه شد و سینما را آموخت و بعد تجربه کرد، اما در کار نمایش ماند و متنهای بسیاری را در زمینه کارهای نمایشی نوشت و چند اثر هم در کارگردانی تئاتر به انجام رسانید. نمایش «سرقت بزرگ» وی در سال 1370 برگزیده تئاتر جوانان کشور شد و بعد سه گانه «عشق»، «ترجمه عشق» و «رأس ساعت عشق» را در سالهای بعد نوشت و به صحنه برد و در چند جشنواره درخشید. جدا از اینها همچنین حدود 15 نمایش دیگر را در این سالها نوشت که توسط خودش و دیگران بر صحنه رفت و در برخی جشنوارهها درخشید همچون آخرین خبر، عنکبوت، زخمهای خاکستری، سوپ داغ و یه جفت چشم آبپز، بازیگری که میخواست سر به تنش نباشد، فندک آخر، شب گوساله و... .
با این همه او بدون هیچ ادعایی همچنان در کار هنر مانده است و اکنون نه به عنوان مدیرعامل مؤسسه توسعه سینمایی فارابی، بلکه به عنوان کسی که همه داشتههایش را در کار تولید فیلم به کار گرفته است، گفتنیهایی دارد که نمیخواهد بگوید!
*با توجه به سابقهای که از تو سراغ دارم در ابتدای سخن بگو چه شد در کار تئاتر با همه علاقهای که داشتی نماندی و به یاد دارم که در مقطعی به دنبال ایجاد انجمن تئاتر بودی از آن زمانها چه داری که نگفته باشی؟
**پس از راهاندازی انجمن نمایش در تهران در پی آن بودم که توجه مسؤولان را برای راهاندازی شعبهای در مشهد جلب کنم که نشد تا اینکه در سال 76 یا 77 وزیر ارشاد به مشهد آمد و در جلسهای که با هنرمندان تئاتر و رشتههای مختلف داشت موضوع ایجاد انجمن نمایش را مطرح کردم و به دنبال آن پیگیریهایی از سوی هنرمندان تئاتر انجام شد و سرانجام انجمن نمایش با انتخاب هیأت مدیرهای تشکیل شد.
در دورههای بعد هم در انتخابات شرکت کرده و عضو هیأت مدیره شدم و مدتی هم به عنوان مدیرعامل انجمن نمایش مشهد با هنرمندان تئاتر فعالیتهای خوبی را به انجام رساندم.
*آیا این مسؤولیت مانع علاقهمندیات به حضور در صحنه نشد؟
**در همان شرایط در شبکه استانی نگارش مجموعههای تلویزیونی را هم انجام میدادم که افزون بر آن در چند پروژه هم به عنوان کارگردان هنری مشارکت داشتم.
*ولی تا جایی که به خاطر دارم چند مجموعه تلویزیونی را هم در کارنامه داری.
**بله، همین طور است. «آقای عنایت» در 30 قسمت تولید و در شبهای رمضان پخش شد، آقای مؤدب، سفر نوروزی و 14 قسمت هم درباره زندگی معصومین(ع) کار کردم که از تلویزیون پخش شده است.
*چه شد کار تلویزیونی را رها کردی و در بخش خصوصی به دنبال چه هدفی بودی؟
**احساس میکردم کیفیت کارها در شبکه استانی باب میل من نیست و نمیتواند به خواستههایم نزدیک شود، این بود که ترجیح دادم در بخش خصوصی کار هنری را ادامه دهم.
*ثمره این انتخاب چه بود؟
**خوب بود، همکاری با گروههای فیلمسازی حرفهای که از تهران به مشهد میآمدند باعث شد به صورت حرفهای در زمینههای پشتیبانی تولید و انتخاب بازیگر و مشاوره در حوزه تهیه فیلمهایی که کلید صحنهها یا قسمتی از فیلم در مشهد تهیه میشد تجربه کسب کنم که حاصل آن همکاری با فیلمهای «شب»، «هر شب تنهایی» و «شب و قسم به دلتنگی» از ساختههای رسول صدرعاملی بود.
*از علاقهات به بازیگری در تئاتر و سینما خبر دارم، اما میبینم که دیگر در این راه کم کار شدهای؟
**اگر فرصتی پیش آید بازی میکنم و در فیلمهای «هر شب تنهایی» رسول صدر عاملی و باتلاق ساخته مهدی رضازاده جلوی دوربین رفتهام، اما بیشتر به دنبال تولید فیلم هستم و پشتیبانی تولید فیلمهای «تابستان دوست داشتنی» امیر شهاب رضویان و فیلمی از حمید طالقانی را به کار بازیگری ترجیح دادم.
*و دست آخر تو را در جایگاه سرمایهگذار و تهیهکننده سینما میبینیم که میتواند تو را در رأس امور تولید فیلم قرار دهد.
**تهیه کنندگی و تولید فیلم در سینما کار بسیار پرمخاطرهای است و بسیاری از کسانی که داعیه این کار را دارند خیلی زود میدان را خالی میکنند.
*و تو میدان را خالی نکردهای و میدانم که چندین فیلم را در حوزه تولید و تهیه کنندگی در کارنامه داری از این فیلمها بگو.
**خود شما به عنوان یک پیشکسوت تولید فیلمهای سینمایی از مسایل فنی و تخصصی سینما آگاهی دارید و میدانید که تولید فیلمی نظیر «نیش» را به کارگردانی مهدی رضازاده و بازی رضا توکلی، منصور خاکی، آزیتا ترکاشوند و رضا صابری برعهده داشتهام و بعد از آن هم فیلم «دل سپرده» به کارگردانی محمد نجفی، با بازی عباس غزالی، «جایزهای برای او» کار مهدی رضازاده و «مردها دروغ نمیگویند» را به کارگردانی حسین تبریزی با بازیگری شهرام قائدی، مهران رجبی، مریم امیر جلالی، محمد الهی و فیلم «سلاله» به کارگردانی تبریزی و بازی حسن جوهرچی، افسر اسدی و نیلوفر شهیدی را تهیه کردم و همچنان در کار تولید و تهیه کنندگی فعالیت دارم.
*میدانم که کار تولید و تهیه کنندگی در این روزگار بسیار سخت است و بسیاری از فیلمهای تولیدی مخارج تهیه خود را در زمان بهرهبرداری به دست نمیآورند، اما با این همه گویا توانستهای دخل و خرج کنی و میبینم فیلم «مرز پرگهر» با بازی رامتین خداپناهی و رحیم نوروزی سولماز آقمقانی و رضا توکلی را در لوکیشنهای مختلف و با بهرهگیری از بیشترین ابزاری که لازمه ساخت یک فیلم پلیسی است تولید کردهای. آیا در ساخت این فیلم از طرف نیروی انتظامی امکاناتی دریافت کردهای؟
**بله، خوشبختانه نیروی انتظامی همکاری همه جانبه و خوبی را برای تولید این فیلم داشتند که جا دارد در اینجا از دوستان نیروی انتظامی تشکر کنم، زیرا با همکاری این عزیزان این فیلم با آن همه صحنههای خطرناک به کارگردانی محسن سالاری ساخته شد.
*و باز هم به عنوان مجری طرح تو را در کار سینما پرکار میبینم.
**پرکار که نه، اما در حرفه سینما باید همه کاری را به صورت حرفهای تجربه کرد و به عنوان مجری طرح فیلمهای «صدای سکوت» کار بهادر اسدی با بازی حسن جوهرچی، «مرد پولکی» کار حسین تبریزی با بازی سیاوش طهمورث، زهره مجابی و سولماز آقمقانی را هم در کارنامه دارم.
*و با این همه کار در حوزههای مختلف از کارگردانی سینما هم غافل نشدی.
**هر کسی به سینما ورود پیدا میکند به رشتهای از آن علاقهمند میشود و نهایت آرزوی هر دست اندرکاری در حوزه تولید کارگردانی است که من هم از این قاعده بینصیب نماندم و فیلمهای کبود، رخنه و آتش سرد را کارگردانی کردم.
*و چرا به این حوزه که در حقیقت عشق و علاقهات به آن بیشتر است نمیپردازی؟
**شاید از بد حادثه گرفتار مقوله تهیه کنندگی فیلم شدم، زیرا قرار با خودم این نبود که روزی به عنوان تهیه کننده جذب جنبههای اقتصادی و مدیریتی هنر شوم، اما احساس میکردم حلقه گمشدهای در فعالیتهای سینمایی مشهد وجود دارد که آن هم تهیه کنندگی در حوزه سینما است و من به سهم خود کوشش کردم این حلقه را به حلقههای فرهنگی و هنری سینما در مشهد وصل کنم و تصور میکنم با همه سختیهایی که تحمل کردم به هدف رسیدم.
*از مشکلات این کار چگونه گذر میکنی؟
**مشکلات در امر تولید فیلم از ویژگیهای این حرفه شده است، اما نباید عقب بنشینیم. باید کار را جدی گرفت و به دنبال استفاده بهینه از امکانات موجود بود و کار را به صورت جدی و حرفهای پیش برد و با ظرفیتی که در حوزه سینمای استان برای تولید فیلم وجود دارد میشود با همه کاستیها کارها را پیش برد. اما دیده میشود افرادی غیرحرفهای وارد حوزه سینما میشوند و هیچ کس هم جلو کار آنها را نمیگیرد و اینها کسانی هستند که هیچ نوع تجربهای در کار تولید فیلم ندارند و با هدفهای واهی به این عرصه گام گذاشته و به سینمای استان لطمه میزنند.
*به هر حال این دسته از آدمهایی که به سینما ورود پیدا میکنند با خود سرمایههایی را به حوزه سینما میآورند که میتواند برای بسیاری از کسانی که آرزوی کار در فیلمی را دارند مفید باشد یا اینکه سرمایهای را که به کار گرفتهاند، برگرداند.
**اینها فیلمهایی با هزینههای گزاف و کادر فنی غیرحرفهای و بازیگرانی درجه سه را جلوی دوربین میبرند و فیلمهای ضعیف و بیارزش را تولید میکنند و به صنعت سینمای حرفهای در مشهد خسارت وارد میکنند و در نهایت این فیلمها در هیچ جا و شبکهای به دلیل فنی و هنری مجوز پخش دریافت نمیکند سرمایهگذاران واقعی سینما را از سینما گریزان میکنند و آنها گمان میکنند اگر در تهیه فیلمی سرمایهگذاری کنند شاید به سرنوشت آن فیلمهایی روبه رو شوند که سرمایه را بر باد دهد.
*چه باید کرد؟
**در حوزه سینما باید افراد کار بلد و کارآمد و متخصص را شناسایی کرد و به آنها مجوز کار داد و از ورود افراد ناصالح که با عناوین مختلف به سینما میآیند جلوگیری کرد.
متأسفانه، اکنون عدهای که تصویربردار مجالس جشن و سرور هستند که خود حرفهای به شمار میآید و اتحادیهای دارد و تشکیلاتی از آن حمایت میکند، در بعضی موارد در کار سینما و تولید فیلم فعالیت دارند و در کارت ویزیت خود از عناوین فیلمبردار و کارگردان استفاده میکنند، در حالی که کسب این عناوین باید در حوزه دیگری مورد تأیید قرار گیرد.
*نقش اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی را در حوزه فعالیتهای سینمایی چگونه میبینید؟
**اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی فرهنگ و هنر با بهرهگیری از راهکارهای قانونی باید به طور جدی تشکلهای سینمایی را ساماندهی کند و با حمایت از مراکز شناخته شده نظیر سینمای جوانان یا همین مؤسسه توسعه سینمایی فارابی و بخش خصوصی زمینه فراگیری دورههای تخصصی و حرفهای سینما را فراهم ساخته و با ایجاد شبکهای قوی در حوزه سینما در جهت ارتقای سطح کمی و کیفی محصولات سینمایی اقدام کند.
*شما که خود مسؤولیتی در این زمینه دارید میدانید این مؤسسه از سال 82 با حمایت اداره کل ارشاد و بخصوص پشتیبانی معاونت سینمایی کشور در مقاطعی بیشترین فعالیتها را به خود اختصاص داده بود که خود شما برگزاری جشن سینما و جشنوارههای فیلم هشت و فستیوال فیلمهای ویدیویی توس را به عهده داشتهاید چه شد این فعالیتها متوقف شد؟
**قرار بود انجمنهای انیمیشن، سینمای مستند، فیلمنامه نویسان، سینماداران و غیره از اعضای این مؤسسه باشند، اما در عمل این اتفاق بسیار مهم با همه تلاشها ناکام ماند و به نتیجه نرسید و در ادامه بودجهای برای این مؤسسه در نظر گرفته نشد و 2 سال است بدون کمک مادی متولیان امور سینما همچنان با بودجه شخصی سر پا مانده و با همه محدودیتها بیشترین کار تولید فیلم در مشهد را به انجام رسانیده است.
*با تغییر مدیریت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی چه تغییری در ساختار اداره مؤسسه ایجاد شده است؟
**با تعاملات انجام گرفته با مدیرکل جوان فرهنگ و ارشاد اسلامی و استقبالی که شخص ایشان به عمل آوردهاند این انگیزه را داریم که با معرفی معاونت اجرایی در بدنه مؤسسه توسعه سینمایی فارابی مجموعهای از فعالیتهای سینمایی را در بخشهای پژوهشی، آموزشی و تولیدی ساماندهی کرده و با توجه به اینکه معاونت هنری و سینمایی اداره کل برعهده فردی قرار گرفته که در حوزه سینما دارای تخصص است، انتظار میرود با پشتیبانی معاونت هنری و سینمایی، برنامهای کارآمد و کاربردی تدوین شود و کار سینما به اهالی سینما واگذار شود تا دست اندرکاران سینما با آگاهی و شناختی که از فرهنگ بومی و کهن خراسان دارند در زمینه ساخت و تولید فیلمهای داستانی و مستند با رویکردی حرفهای ظرفیتهای سینمایی استان را در سطح کشور به نمایش درآورند و سینمای خراسان رضوی از انزوا خارج شده و جایگاه واقعی خود را در بدنه سینمای ایران به منصه ظهور رساند، زیرا در همه زمینههای تخصصی سینما بسیاری از بزرگان و نامآوران سینمای ایران از این خطه برخاستند.
۳ مرداد ۱۳۹۲ - ۰۱:۲۳
کد مطلب: ۱۴۰۶۹۱
حسین پورحسین: قدس ویژه خراسان - سری به مؤسسه توسعه سینمایی فارابی خراسان زدیم تا گپ و گفتی داشته باشیم با مدیرعامل این مؤسسه که قرار بود پایگاهی برای اهالی سینما در مشهد و خراسان رضوی باشد.
زمان مطالعه: ۱ دقیقه
نظر شما